Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) opereert in een wereld die steeds complexer, onzekerder en dynamischer wordt. Klimaatverandering, geopolitieke spanningen, technologische versnelling en maatschappelijke verschuivingen hebben directe invloed op de manier waarop we omgaan met water. Om hierop voorbereid te zijn begeleidde DRS het hoogheemraadschap bij het ontwikkelen van toekomstscenario’s voor de watersector als inhoudelijke basis voor de Toekomstvisie 2050+.
Van trends naar toekomstbeelden
Het traject startte met een brede omgevingsverkenning die. Daaruit kwamen vijftien relevante factoren naar voren die samen het speelveld van HHNK bepalen. Denk aan versnellende klimaatverandering, toenemende druk op waterkwaliteit en -kwantiteit, geopolitieke fragmentatie, digitalisering en AI, arbeidsschaarste en veranderende maatschappelijke verwachtingen. Een deel van deze trends is zeker, maar andere kennen juist grote onzekerheden in tempo, schaal en richting. Gezien de grote verantwoordelijkheid HHNK (zorgen voor veilig, schoon en voldoende water in Noord-Holland) kan het hoogheemraadschap het zich niet veroorloven om er bijvoorbeeld op te gokken dat de doelen van het Klimaatakkoord van Parijs gehaald worden. Juist dit soort onzekerheden maken het noodzakelijk om te denken in meerdere toekomstscenario’s.
Vier scenario’s voor de watersector
In een ambtelijk-bestuurlijke werkgroep zijn op basis van de omgevingsverkenning twee kernonzekerheden vastgesteld die het raamwerk vormen van de scenario’s. Dit zijn 1) de mate van internationale samenwerking (samen of gefragmenteerd) en 2) het klimaatbeleid (mitigatie of adaptatie). Hieruit volgen de volgende scenario’s:
- Parijs (klimaatmitigatie en samenwerking). Na ingrijpende rampen kiezen landen wereldwijd voor vergaande samenwerking en stevige klimaatmitigatie. Europa vormt een federaal blok en Noord-Holland is onderdeel van een centraal gestuurd systeem.
- Dubai (klimaatadaptatie en samenwerking). Het lukt niet om klimaatverandering te stoppen, maar wereldwijd wordt er ingezet op adaptatie en technologische innovatie. Nederland loopt voorop in een wereld waarin maakbaarheid centraal staat.
- Jakarta (klimaatadaptatie en fragmentatie). Internationale samenwerking blijft uit en bestuurlijke daadkracht ontbreekt. De gevolgen van klimaatverandering zijn groot, terwijl middelen voor adaptatie schaars zijn. Noord-Holland moet delen van het land teruggeven aan water en natuur.
- Kopenhagen (klimaatmitigatie en fragmentatie). Vanuit een bottom-up beweging zetten Nederland en Noordwest Europese landen in op klimaatmitigatie, circulariteit en duurzaamheid. Natuur en ecologie sturen economische en ruimtelijke keuzes.
Van scenario’s naar visie
De trends en scenario’s vormen een bouwsteen van de bredere Toekomstvisie 2050+. Ze helpen HHNK inzicht te krijgen in hoe ontwikkelingen zich in de toekomst kunnen ontvouwen. Deze inzichten vormen het vertrekpunt voor vervolgstappen, zoals het vaststellen van strategische vragen, het verkennen van oplossingsrichtingen en het opstellen van handelingsperspectieven en leidende principes. Wil je meer weten over de trends en scenario’s of over het proces richting de Toekomstvisie 2050+? Neem dan contact met ons op!
